اتریوم به صورت خلاصه

به دنیای اتریوم خوش آمدید

اتریوم چیست؟

اتریوم در تعریفی خلاصه یک پلتفرم توسعه نرم افزار است که بر اساس تکنولوژی بلاکچین کار می کند، این بدان معناست که اتریوم نیز مانند بیت کوین از تمامی مزیت های بلاکچین من جمله امنیت آن بهره می برد. اتریوم توسعه دهنگان نرم افزار را قادر می سازد تا راحت تر از قبل نرم افزار های خود را تولید کنند و به صورت غیر متمرکز اجرا نمایند. قبل از ظهور اتریوم برای راه اندازی یک اپلیکیشن غیر متمرکز یا Dapp نیاز به سابقه و تجربه برنامه نویسی بسیار زیاد، آشنایی کامل با دنیای کریپتوگرافی Cryptography و ریاضیات بود و در عین حال می بایست دسترسی به منابع بسیاری وجود داشته باشد تا منظور پروژه محقق گردد که پس از تولد اتریوم این مهم برای برنامه نویسان به مراتب آسانتر و سهل الوصول تر شد.

اتریوم در سال ۲۰۱۳ میلادی به جامعه معرفی شد و تمرکز اصلی آن روی ایجاد یک پلتفرم جهت تسهیل مسیر تولید اپلیکیشن های غیر متمرکز بود، این در حالی است که اکثریت جامعۀ مطلع از این تکنولوژی، تا آن زمان تنها با بیت کوین آشنا بودند. اما بیت کوین از سویی دیگر تنها یک اپلیکیشن غیر متمرکز بود که سیستم پرداخت الکترونیکی آنلاینی را برای نقل و انتقال سکه بیت کوین ایجاد کرده بود که به صورت نظیر به نظیر یا peer-to-peer کار می کرد. تا قبل از معرفی اتریوم به منظور توسعه یک اپلیکیشن غیر متمرکز، برنامه نویسان یا باید یک بلاکچین جدید بوجود می آوردند یا مشغول توسعه کاربرد های زبان برنامه نویسی بیت کوین می شدند، مورد اول علاوه بر نیاز به تخصص، بسیار هزینه بر نیز بود و گزینه دوم به دلیل اینکه زبان برنامه نویسی تراکنش های بیت کوین Bitcoin Script  تورینگ کامل نیست سختی آن را دو چندان می نمود و بعضاً اجرای بعضی از ایده ها را غیر ممکن می ساخت. اتریوم اما با معرفی زبان برنامه نویسی سالیدیتی Solidity که یک زبان تورینگ کامل است و ارائه ابزار توسعه نرم افزار طی این مسیر را به مراتب آسانتر نمود.

از ابزار های مذکور می توان به Mist Browser اشاره کرد که با ایجاد امکان اتصال به شبکه اتریوم و یک کیف پول، کاربر را قادر به ذخیره سازی، تبادل، برنامه نویسی و راه اندازی اپلیکیشن های غیر متمرکز می نماید. دقیقاً مانند یک Internet Browser که به شما امکان کاوش در اینترنت را می دهد، Mist نیز امکان جستجو و کاوش میان اپلیکیشن های غیر متمرکز را برای کاربران فراهم می سازد. از طرفی دیگر می توان به افزونه Meta Mask نیز اشاره نمود که روی Chrome Browser و Firefox Browser نصب شده و امکان استفاده از اپلیکیشن های غیر متمرکز را در این مرورگر ها بوجود می آورد.

با شرایط توصیف شده تمامی سیستم های متمرکز موجود می توانند پا به عرصه غیر متمرکز بگذارند که تا قبل از ظهور اتریوم امکان انجام نداشت. سیستم هایی مانند سرویس های وام دهی، ثبت شرکت ها، رای گیری ها و برررسی اجرای قوانین و بسیاری دیگر از سیستم ها روی این بستر امکان پیاده سازی دارند. با توسعه اپلیکیشن ها و سیستم های غیر متمرکز رفته رفته می توانیم بجای اینترنت اطلاعات از اینترنت ارزش ها بهره ببریم که در آن اپلیکیشن ها و افراد بدون دخالت اشخاص واسط به نقل و انتقالات مالی بپردازند، از این مفهوم با عنوان اینترنت نسل سوم یاد می شود.

ماشین مجازی اتریوم و قرارداد های هوشمند

یکی از نو آوری های منحصر به فرد اتریوم، ماشین مجازی آن است که با عنوان EVM (Ethereum Virtual Machine) شناخته می شود. ماشین مجازی اتریوم یک ماشین تورینگ کامل است که در صورت وجود زمان کافی و حافظه مورد نیاز قادر به اجرای هر قطعه کدی خواهد بود. این قابلیت امکان ایجاد بلاکچین های جدید را به مراتب آسان تر نموده است. ماشین مجازی اتریوم به صورت Sandbox Runtime عمل می کند به این معنی که کدهای در حال اجرا در آن به هیچ فایلی از سیستم یا پردازش های جانبی و شبکه دسترسی نخواهند داشت. از دیگر نو آوری های اتریوم قرارداد هوشمند است که روی EVM قابل اجرا است. قرارداد های هوشمند یا Smart Contracts قطعه کد هایی هستند که به منظور حذف نیروی انسانی و واسطه ها در انجام امور طراحی می شوند. این کد های نرم افزاری به ازای شرایطی خاص که از پیش در برنامه تعریف شده اند موجب اجرای پروسه های مرتبط با آن شرایط می شوند، به عنوان مثال در ازای پرداخت مبلغ توافق شده بین طرفین سند مالکیت مورد معامله را به نام خریدار انتقال می دهد یا به ازای تحویل سرویسی خاص، هزینه انجام آن را از حساب فرد دریافت کننده سرویس مذکور به حساب سرویس دهنده انتقال می دهد.

باید توجه داشت که این قابلیت با همه توانایی هایی که دارد حداکثر می تواند به خوبی تفکر و پیاده سازی سازندگانش عملکرد داشته باشد. در صورت بروز هر اشتباهی توسط نویسندگان قرارداد که بعد از اجرای آن مشخص شود هیچ اقدام موثری برای توقف اجرای قرارداد ممکن نخواهد بود مگر با ایجاد اجماع اکثریت اعضای شبکه اتریوم! این به دلیل خاصیت ذاتی بلاکچین است که در آن اطلاعات ثبت شده در زنجیره داده ها غیر قابل بازگشت و تغییر می باشند. در سال ۲۰۱۶ پروژه ای به نام The DAO به دلیل خطا در برنامه نویسی پس از اجرا، هک شده و منجر به از دست رفتن ۶۰ میلیون دلار از سرمایه کاربرانش شد که در آن زمان ۱۵ درصد ارزش کل بازار اتریوم بود.

توکن های اتریوم

شبکه اتریوم دو توکن مجزا را نیز معرفی کرده است که برای استفاده از قابلیت های زیرساخت ارائه شده باید از آن ها استفاده شود. توکن Ether یکی از توکن های اتریوم است که در بازار بورس رمزارز ها مورد تبادل و همچنین برای پرداخت هزینه های سیستم مورد استفاده قرار می گیرد. علاوه بر Ether  توکن Gas نیز معرفی شده که برای به جریان انداختن و اجرا کردن قرارداد های هوشمند در سیستم مورد استفاده قرار می گیرد. همانطور که اشاره شد زبان برنامه نویسی سالیدیتی یک زبان تورینگ کامل است و در صورت وجود زمان و حافظه کافی امکان ایجاد هر اپلیکیشنی را خواهد داشت اما این قابلیت از سویی دیگر افراد متضاد با شبکه را نیز قادر خواهد ساخت که به عنوان مثال با نوشتن قطعه کدی با چرخه بی پایان عملی را تکرار کند، چنین اپلیکیشنی منابع شبکه را تصرف خواهد کرد به همین دلیل قوانین قرارداد های هوشمند در بستر اتریوم به نحوی وضع شده اند که صاحب اپلیکیشن و قرارداد هوشمند برای به اجرا در آوردن آن در شبکه باید به ازای هر خط کد موجود در برنامه هزینه ای را توسط توکن Gas پرداخت نماید این قابلیت اجرای کدهای بی پایان را از بین می برد. زیرساخت شبکه اتریوم محدودیتی ندارد و این امکان را فراهم می سازد که کاربر هرگونه تابعی را که نیاز داشته باشد تولید و اجرا نماید.

سازمان های خودمختار غیر متمرکز

سیستم و بستر ارائه شده توسط اتریوم امکان ایجاد سازمان های خود مختار غیر متمرکز را نیز فراهم کرده است. سازمان های خود مختار غیر متمرکز به سازمان هایی اطلاق می شود که بدون دخالت هیچ انسانی و به صورت خود مختار مشغول فعالیت باشند. صاحبان این سازمان ها افرادی هستند که مالک توکن مربوط به آن سازمان باشند، مالکان سازمان توسط همین توکن ها و به صورت دسته جمعی برای مسائل نیازمند تصمیم گیری اقدام به رای گیری خواهند کرد. سازمان های خودمختار غیر متمرکز یا DAO ها با استفاده از یک سری از قرارداد های هوشمند فعالیت می کنند و تمامی امورات و فعالیت های آنها از پیش در این قرارداد ها نوشته شده اند. این سازمان ها طراحی شده اند تا جایگزین ساختار سنتی شرکت ها با مالکیت متمرکز و مجموعه قوانین آنها شوند و نیاز وجود انسان را در انجام اموری خاص به کلی از بین ببرند. فعالیت ها در یک  DAO به صورت کاملاً شفاف اجرا می شوند و تمامی امور انجام شده بدون ابهام خواهند بود. هیچ فردی در فعالیت این سازمان ها موثر نخواهد بود مگر با انجام رای گیری بین صاحبان آن در مواقع لزوم. سازمان های خودمختار غیر متمرکز تا زمانی که توان پرداخت هزینه های اجرای خود را پرداخت نمایند روی شبکه به فعالیتشان ادامه خواهند داد.

استاندارد های اتریوم

علاوه بر موارد بیان شده بستر اتریوم این امکان را به کاربران می دهد که بر اساس استاندارد ECR20 توکن مربوط به اپلیکیشن خود را بسازند و طی مراحل ICO آن را به فروش برسانند و در ازای آن Ether دریافت نمایند. پروژه های بزرگی بر این اساس شکل گرفته و موفق شده اند، از این دست پروژه ها می توان به EOS و TRON اشاره کرد. استاندارد دیگری به نام ERC721 توسط اتریوم ارائه شده که برای پیگیری مالکیت دارایی های دیجیتال منحصر به فرد، مانند موارد کلکسیونی مورد استفاد قرار می گیرد. از این استاندارد برای طراحی های مربوط به دارایی ها در بازی های دیجیتال بسیار استفاده شده است. از این دست موارد می توان به Cryptokitties اشاره نمود که در آن کاربران به پرورش و تبادل گربه های دیجیتالی می پردازند.

اتریوم تنها در دوره  ICO موفق به جذب ۱۸۴ میلیون دلار سرمایه شد و به مرور زمان از سال ۲۰۱۴ تا کنون بهبود ها و بروزرسانی های قابل توجهی داشته است و به تازگی خبر توسعه نسخه ۲ اتریوم Ethereum2.0 را منتشر کرد. بزرگترین تفاوت این ورژن سرعت بسیار بالای آن در انجام تراکنش هاست که در مقاله ای مجزا به آن خواهیم پرداخت.

مجتبی عنایتی

ممکن است شما دوست داشته باشید