انواع بلاکچین

گفته می شود مقاله فنی (white paper) بیت کوین در سال ۲۰۰۸ توسط ساتوشی ناکاموتو منتشر شد و اولین بیت کوین در سال ۲۰۰۹ استخراج شد. از آنجایی که پروتکل بیت کوین به صورت متن باز (Open Source) است، هر فردی می تواند از این پروتکل استفاده کرده، تغییراتی در آن ایجاد کند و نسخه اختصاصی خود را برای تراکنش های مالی نظیر به نظیر ارائه کند.

به همین شیوه ارزهای دیجیتال (alt-coins) بسیاری در سال های اخیر ظهور کرده و تلاش کردند نسبت به بیت کوین بهتر، سریعتر و ناشناس تر عمل کنند. کدهای مورد نظر با سرعت زیاد، نه تنها برای ایجاد ارزهای دیجیتال تغییر یافت بلکه بسیاری از پروژه ها تلاش کردند تا ایده بلاکچین را فراتر از کاربرد تراکنش های مالی نظیر به نظیر به کار گیرند.

به مرور زمان ایده ای مطرح شد مبنی بر اینکه بلاکچین بیت کوین می تواند در واقع برای هر نوعی از انتقال ارزش یا هر نوعی از توافقنامه، اعم از بیمه نظیر به نظیر، مبادله انرژی نظیر به نظیر، اشتراک خودرو به صورت نظیر به نظیر به کار گرفته شود.

پروژه های Colored Coins و Mastercoin تلاش کردند تا این نیاز را بر اساس پروتکل بلاکچین بیت کوین برطرف کنند. از طرفی پروژه اتریوم (Ethereum) تصمیم گرفت تا بلاکچین اختصاصی خود با ویژگی های کاملاً متفاوت نسبت به بیت کوین ایجاد کند و با تفکیک لایه قرارداد هوشمند از هسته پروتکل بلاکچین، روش جدیدی را برای ایجاد بازارهای آنلاین و تراکنش های قابل برنامه ریزی در قالب قراردادهای هوشمند معرفی کند.

WhatsApp Image 2020 04 06 at 14.28.47 - انواع بلاکچین

موسسات خصوصی مانند بانک ها متوجه شدند که می توانند از ایده اصلی بلاکچین به عنوان فناوری دفترکل توزیع شده (DLT) استفاده و بلاکچین انحصاری (خصوصی) خود را بوجود آورند به طوری که تأیید کنندگان شبکه، عضوی از کنسرسیوم یا نهادهای قانونی یک سازمان واحد باشند.

عبارت بلاکچین در مباحث و مفاهیم دفترکل انحصاری (خصوصی) تا حدودی بحث برانگیز است و به همین دلیل از عبارت فناوری های دفترکل توزیع شده به عنوان یک عبارت کلی تر استفاده می شود .

بلاکچین های انحصاری می توانند برای افزایش کارایی، امنیت و همچنین حل مشکلات تقلب و کلاهبرداری مفید واقع شوند ولی رسیدن به این مقصود مستلزم صرف زمان است.

احتمال اینکه بلاکچین های انحصاری بتوانند انقلابی در سیستم مالی بوجود آورند بعید و دور از انتظار است، ولی بلاکچین های انحصاری پتانسیل ایجاد تغییرات ملموس در اکثر فرایند های موسسات مالی اعتباری سنتی را دارند و می توانند مبنا و اساس نحوه کارکرد سیستم مالی را دگرگون کنند.

بلاکچین های عمومی

آخرین و جدید ترین پروتکل های بلاکچین عمومی و مبتنی بر الگوریتم های اجماع اثبات کار (Proof Of Work) به صورت متن باز بنا گذاشته شده اند و خصوصی نیستند، به طوری که هر فردی می تواند بدون نیاز به دریافت اجازه از نهادی خاص در شبکه فعالیت کند.

 

  • هر فردی می تواند کد مربوطه را دانلود کرده و یک گره عمومی را با دستگاه خود بوجود آورده و به اعتبار سنجی و تأیید تراکنش ها در شبکه بپردازد و در فرایند اجماع شرکت نماید. فرایند اجماع به پروسه ای گفته می شود که طی آن معین می شود کدام بلوک ها به زنجیره اضافه شوند و شرایط کنونی شبکه در چه وضعیتی است.
  • هر فردی می تواند از سراسر جهان تراکنش ها را به شبکه ارسال کرده و در صورت معتبر بودن، آنها را در شبکه بلاکچین ببیند.
  • هر فردی می تواند تراکنش ها را در جستجوگر عمومی بلوک ها مشاهده کند. تراکنش ها کاملاً شفاف ولی صاحبان آنها ناشناس هستند.

بلاکچین های فدرال یا بلاکچین های کنسرسیوم

این نوع از بلاکچین ها تحت نظارت و هدایت یک گروه مشخص به پیش می روند. بر خلاف بلاکچین های عمومی، به هر فردی اجازه شرکت در پروسه تأیید تراکنش ها داده نمی شود. بلاکچین های کنسرسیوم سریعتر (دارای مقیاس پذیری بیشتر) هستند و حریم خصوصی بیشتری را برای تراکنش ها در نظر می گیرند.

بلاکچین های کنسرسیوم اغلب در بخش بانکداری مورد استفاده قرار می گیرند. فرایند اجماع توسط گره های از پیش تعیین شده کنترل می شود.

به عنوان مثال، کنسرسیومی را شامل ۱۵ موسسه مالی تصور کنید که هر یک از آنها در نقش یک گره عمل کرده و حداقل ۱۰ مورد از آنها باید هر بلوک را امضاء کنند تا آن به عنوان یک بلوک معتبر تلقی شود. از طرفی امکان خواندن بلاکچین نیز می تواند عمومی باشد یا محدود به شرکت کنندگان تنظیم شود.

بلاکچین های انحصاری

در این گونه بلاکچین ها امکان نوشتن یا ثبت اطلاعات محدود به یک سازمان خاص می شود و از طرفی اجازه خواندن می تواند عمومی باشد یا به میزان دلخواه محدود شود.

به عنوان مثال، اپلیکیشن ها ممکن است حاوی مدیریت پایگاه داده و حسابرسی یک شرکت مجزا باشند که در بسیاری از موارد، خوانده شدن آنها به صورت عمومی به هیچ عنوان ضروری به نظر نمی رسد، اگرچه در سایر موارد ممکن است نیاز به حسابرسی عمومی وجود داشته باشد.

بلاکچین های انحصاری، روشی برای بهره مندی از فناوری بلاکچین است که در آن گره ها و شرکت کنندگان می توانند به صورت داخلی یا انحصاری به تأیید تراکنش ها بپردازند.

بر خلاف بلاکچین های عمومی که با مکانیزم های انگیزشی نظریه بازی ایمن شده اند، این شیوه می تواند مانند سیستم متمرکز شما را در معرض ضعف ها و چالش های امنیتی قرار دهد.

با این همه بلاکچین های انحصاری در شرایط گوناگون مخصوصاً در مواقع نیاز به مقیاس پذیری و انطباق با قوانین حریم خصوصی اطلاعات و سایر چالش های قانونی، کاربرد خاص خود را دارند.

بلاکچین های تلفیقی

بلاکچین های تلفیقی به آن دسته از بلاکچین ها اطلاق می گردد که در آن ها مزایای بلاکچین های عمومی و انحصاری در هم تلفیق شده اند.

در این روش،  اپلیکیشن ها یا سرویس های مختلف در یک بلاکچین خصوصی و انحصاری میزبانی شده و برای ایجاد امنیت و اجماع از خصایص یک بلاکچین عمومی استفاده می کنند.

در بلاکچین های تلفیقی به توسعه گران این امکان داده می شود تا از خواص قابل اعتماد بودن و تغییر ناپذیری بلاکچین های عمومی از یکسو و مزایایی چون بهره وری و کنترل در بلاکچین های خصوصی و انحصاری از سوی دیگر بهره ببرند. از این دست بلاکچین ها می توان به HyperLedger اشاره کرد.

طبقه بندی ویژگی های مختلف بلاکچین ها

تاکنون بسیاری از افراد در تلاش بوده اند تا بلاکچین های مختلف را طبقه بندی کنند ولی واقعیت این است که هیچ گونه توافقی راجع به نحوه تفکیک دقیق بلاکچین های مختلف وجود ندارد.

در ادامه، ویژگی های بلاکچین های انحصاری و عمومی را طبقه بندی کرده ایم. گاهی از اوقات این بلاکچین ها با عبارات عمومی و خصوصی یا وابسته به مجوز و بدون نیاز به مجوز تفکیک می شوند.

WhatsApp Image 2020 04 06 at 15.02.12 - انواع بلاکچین

بلاکچین بیت کوین تغییر دهنده اساسی این جریان بوده، چون عمومی و بدون نیاز به مجوز است. هر فردی در سراسر جهان می تواند کد متن باز را دانلود کرده، تأیید تراکنش ها را آغاز کرده و طی فرایندی به نام استخراج از پاداش بیت کوین بهره مند شود.

ذی نفعان فعال در شبکه بیت کوین یکدیگر را نمی شناسند و به هم اعتماد ندارند به همین دلیل به وسیلۀ یک مکانیزم انگیزشی مالی از پیش تعیین شده در پروتکل به هم مرتبط می شوند و توسط اجماع و توافق ماشینی شبکه نظیر به نظیر به صورت خودکار به پیش می روند.

به این صورت قرارداد هوشمند در پروتکل بلاکچین، مکانیزم ایجاد هماهنگی را برای همه اعضای شبکه فراهم می کند، بدون اینکه از قراردادهای قانونی سنتی استفاده کرده باشد.

همه اعضای شبکه در بلاکچین های خصوصی یا نیازمند مجوز، قابل شناسایی هستند. چهارچوب های موجود در قراردادهای قانونی دوجانبه و چند جانبه برای ایجاد و جلب اعتماد به کار می روند اما  این چهارچوب ها در استفاده از کدهای دیجیتال دیگر جایگاهی نخواهد داشت.

WhatsApp Image 2020 04 06 at 15.04.22 - انواع بلاکچین

ممکن است شما دوست داشته باشید